Powr鏒 do strony g堯wnej
Autor wyk豉du
Dlaczego S這
ce 鈍ieci?
prof. dr hab. Marek Urbanik
o sobie:

1. Historia

Powa積, profesjonaln przygod z nauk zacz掖em w pami皻nym roku 1964 - roku jubileuszu 600-lecia UJ, kiedy to zosta貫m przyj皻y na 1 rok astronomii tej szacownej uczelni.
Moje zainteresowania dryfowa造: od spektroskopii gwiazdowej (fascynacja, jak du穎 mo瞠my dowiedzie si o tych odleg造ch obiektach tylko z ich 鈍iat豉!), poprzez radiowe obserwacje S這
ca (praca magisterska - po陰czenie moich zainteresowa astronomicznych i jeszcze wcze郾iejszej pasji radioamatorskiej), aby skrystalizowa si na statystycznych badaniach radio廝鏚e pozagalaktycznych. Owocem tej krystalizacji by豉 moja praca doktorska.

Nast瘼nie wsp鏊nie z grup m這dych entuzjast闚 zacz瘭i鄉y robi rzeczy fascynuj帷e w zakresie fizyki plazmy galaktycznej... i robimy to a do dzi.

2. Stan obecny

W chwili obecnej kieruj Zak豉dem Radioastronomii Obserwatorium Astronomicznego UJ. Zak豉d (opr鏂z mnie) sk豉da si z samych m這dych entuzjast闚. S w鈔鏚 nich prowadz帷y prace badawcze nt. kosmologicznych p鏊 magnetycznych i dynamiki galaktyk z poprzeczk. Znalaz si w nim te w ca這軼i zesp馧, z kt鏎ym wsp鏊nie tworzyli鄉y w Krakowie tematyk fizyki plazmy galaktycznej. S w nim specjali軼i od numerycznych model, kt鏎zy znakomicie obja郾ili wiele zagadkowych obserwowanych struktur pola magnetycznego i maj istotny wk豉d w opracowanie ca趾owicie nowych teorii ewolucji galaktycznych p鏊 magnetycznych.
Mamy w naszym zespole wytrawnych obserwator闚, u篡waj帷ych pot篹nych instrument闚 jak 100-metrowy radioteleskop w Effelsbergu k. Bonn, 27-elementowy system 25-metrowych anten w Nowym Meksyku (zwany Very Large Array -VLA) mikrofalowy teleskop na Mt. Graham w Arizonie czy system 6-ciu mikrofalowych anten w Owens Valley (Kalifornia). Uczestniczymy te w obserwacjach rentgenowskich przy pomocy europejskiego satelity XMM-Newton.
Nasze obecne prace koncentruj si wok馧 pyta
: jakie jest pochodzenie galaktycznych p鏊 magnetycznych? Jaki jest ich zwi您ek z procesem powstawania gwiazd? I przede wszystkim: czego mo瞠my si nauczy o fizyce plazmy (r闚nie tej laboratoryjnej) u篡waj帷 galaktycznego laboratorium plazmowego? Nasze zainteresowania dryfuj te w kierunku problematyki p鏊 magnetycznych w m這dym Wszech鈍iecie, za wcze郾ie jeszcze m闚i o wynikach.

Zaanga穎wali鄉y si tak瞠 w powa積y projekt instrumentalny: dzi瘯i pomocy Profesora Wielebinskiego z MPIfR Bonn wyposa篡li鄉y 32-metrowy radioteleskop w Piwnicach ko這 Torunia   w bardzo   czu造   polarymetr  radiowy na cz瘰totliwo嗆 5 GHz. Po zako
czeniu prac instrumentalnych i technicznych, zamierzamy nim przeprowadzi badania drobnoskalowych p鏊 magnetycznych w Naszej Galaktyce.


3. Informacje osobiste

Rodzina: los po陰czy mnie szcz窷liwie ze wspania陰 kobiet, Mari, kt鏎a nie tylko wykazuje nadal pe軟e zrozumienie dla moich 篡ciowych pasji, ale obdarzy豉 mnie dw鎩k wspania造ch dzieci. Marcin, in篡nier elektronik obdarzy mnie ju trojgiem wnucz徠: Micha, Asia i Kasia. Marta, dziennikarka, jest ju szcz窷liw  mam mojej wnuczki Urszuli.
Poza prac: cho astrofizyka jest nadal moj 篡ciow pasj  mam te kilka zainteresowa
osobistych. Od dziecistwa jestem entuzjast fal kr鏒kich. Nigdy nie stara貫m si o licencj nadawcz (w poprzednim okresie wymaga這 to uk豉d闚 z tzw. w豉dz ludow) i moim hobby s radiowe nas逝chy ca貫go 鈍iata. Robi to od r. 1957, "pods逝chiwa貫m" radiowo wojny na Bliskim Wschodzie, Wietnam, powstanie Bangladeszu itp., nosz si z zamiarem spisania historii najnowszej s造szanej uszami kr鏒kofalowca... Hobby to zaczyna obecnie umiera wobec zalewu naszego rynku tandetnymi komputerami drastycznie 豉mi帷ymi zasady eliminacji zak堯ce. Podr騜uj帷 stwierdzi貫m, 瞠 jest nasz kraj w cywilizowanym 鈍iecie pod tym wzgl璠em bardzo niechlubnym wyj徠kiem.
Nas逝chy dalekiego 鈍iata zrodzi造 inn pasj: tradycyjn muzyk dalekich narod闚: niegdy nas逝chiwan na falach kr鏒kich, obecnie dost瘼n te przez internet, zgromadzi貫m poka幡 encyklopedi muzyki 鈍iata. Z innych pasji: historia staro篡tna, historia sztuki (na poziomie amatorskim - wczytywanie si w popularne opracowania), a tak瞠... science fiction (ku zgrozie rodziny i koleg闚: powa積y pracownik nauki... a tu historie o zielonych ludkach z Oriona!).


Aneks: dane osobiste:

ur. 31.03.1947 w Olkuszu
mgr UJ Krak闚 1969
asystent techniczny UJ od 1969
asystent nauk-bad. od 1972
doktorat i stanowisko adiunkta 1978
habilitacja 1987, stanowisko docenta UJ 1988
tytu profesorski, prof. nadzw UJ i kier. Zak豉du Radioastronomii 2003